1. YAZARLAR

  2. Gizem Gonce

  3. Türk Medeni Kanunu kapsamında edinilmiş mallar ve kişisel mallar
Gizem Gonce

Gizem Gonce

Avukat
Yazarın Tüm Yazıları >

Türk Medeni Kanunu kapsamında edinilmiş mallar ve kişisel mallar

A+A-

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda,  743 sayılı Türk Kanunu’ndan den farklı olarak yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimini kabul edilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 202. maddesi gerekçesinde;

Evlilik birliği sona erdiğinde, mal ayrılığı rejiminin eşler arasında büyük haksızlıklara yol açtığı, özellikle meslek sahibi kocanın lehine işlediği, ev işlerini yapan ve hatta kocasına mesleğinin icrasında yardımcı olan kadının durumunu hiç nazara almadığı, meslek çevrelerinde ve kamuoyunda ağır eleştirilere uğramıştır.

Bu nedenle, “edinilmiş mallara katılma” başlığı altında yeni bir mal rejimi düzenlenmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 202. maddesinin birinci fıkrasında, eşler arasındaki yasal mal rejiminin “edinilmiş mallara katılma” olduğu belirtilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 202. maddesinin ikinci fıkrasında ise eşler mal rejimi sözleşmesi yaparak kanunda belirtilen diğer mal rejimlerinden birisini seçebileceklerdir.

Kanun maddesinin gerekçesinde de ayrıntıları ile açıklandığı gibi somut şekilde herhangi bir katkısı bulunmasa dahi, özellikle kadının ev işlerini yapması, çocukları ile ilgilenmesi evlilik süresince elde edilen edinilmiş mallar üzerinde, diğer eşe alacak talep edebilme imkânı getirilmiştir.

Edinilmiş mallara katılma rejimi; eşlerin kişisel malları ile evlilik süresince edinilmiş malları kapsamaktadır. Ediniş mallara katılma rejiminin sona ermesi halinde her eş diğer eşte bulunan kişisel mallarını geri almaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda kişisel mallar şunlardır;

Eşlerden birinin yalnızca kişisel kullanımına yarayan eşyalar. Örneğin, kadınların ziynet eşyaları, makyaj malzemeleri, giysileridir.

Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri kişisel mal sayılmaktadır.

Manevi tazminat alacakları kişisel mal olarak kabul edilmektedir.

Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle, bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş mallara dâhil olması gereken malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını kararlaştırabilirler. Ayrıca, eşler mal rejimi sözleşmesi yaparak kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dâhil olmayacağını da hükme bağlayabilirler.

Türk Medeni Kanunu’nda açıkça düzenlendiği üzere, belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Eşlerden hangisine ait olduğu anlaşılamayan mallar, eşlerin paylı mülkiyetinde olduğu kabul edilmektedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca;

Artık değer

Madde 231- Artık değer, eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dâhil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.

Değer eksilmesi göz önüne alınmaz.

Her eş veya mirasçıları,  mal rejimi sona erdiğinde diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olmaktadırlar. Artık değer kanun maddesinde de açıkça düzenlendiği üzere, edinilmiş mal olarak kabul edilen malın değerinden, o mala ilişkin borçlarının çıkarılması ile bulunur.  Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma davalarında hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verme hakkına sahiptir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 219. maddesi uyarınca; edinilmiş mallar, eşlerin mal rejimi devam ederken, karşılığını vererek elde etmiş olduğu malvarlığı değerleridir.

II. Edinilmiş mallar

Madde 219- Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir.

Bir eşin edinilmiş malları özellikle şunlardır:

1. Çalışmasının karşılığı olan edinimler,

2. Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,

3. Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,

4. Kişisel mallarının gelirleri,

5. Edinilmiş malların yerine geçen değerler

Çalışmasının karşılığı olan edinimlere örnek olarak maaş verilebilmektedir.  Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemelere örnek olarak ise emeklilik ikramiyesidir. Kişisel mallarının gelirleri örnek ise, eşlerinden birine ait taşınmazın kira gelirleridir. Edinilmiş malların yerine geçen değerler ise, eşlerden birinin maaşıyla alınmış taşınmazlardır.

Mal tasfiyesi davaları aşamasında eşler arasında malların kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğu konusunda anlaşmazlıklar çıktığı görülmektedir. Mal tasfiye işlemlerinin başlaması ile birlikte, aksi ispat edilinceye kadar eşlerin bütün malları edinilmiş mal olarak kabul edilmektedir.

Mal rejiminin sona ermesiyle birlikte eşlerin bütün malları edinilmiş mal kabul edilmektedir. Ancak eşler belirli bir malın kendisine ait olduğu iddia eder ve bu iddiasını ispat ederse, iddia konusu mal üzerinde uyuşmazlık ortadan kalkar.

Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar eşlerin paylı mülkiyetinde sayılacaktır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca; bir malın maliki olan eşin bunu ispat edememesi durumunu düşünerek envanter kaydı oluşturulmasına ilişkin düzenlemeler getirilmiştir.

G. Envanter

Madde 216- Eşlerden her biri, diğerinden her zaman mallarının envanterinin resmî senetle yapılmasını isteyebilir.

Bu envanter, malların getirilmesinden başlayarak bir yıl içinde yapılmışsa, aksi ispatlanmış olmadıkça bu envanterin doğru olduğu kabul edilir

Türk Medeni Kanunu’nda eşlerden her biri mallarının envanterinin resmi senetle yapılmasını isteyebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu envanter, malların getirilmesinden başlayarak bir yıl içinde yapılmışsa, aksi ispatlanmış olmadıkça bu envanterin doğru olduğu kabul edilir.


SOSYAL MEDYADA TAKİP İÇİN;

instagram.com/erengoncehukuk

instagram.com/gizemgnce

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT