1. YAZARLAR

  2. Hatice Doğan

  3. Sosyal medyada hakaret suçu
Hatice Doğan

Hatice Doğan

Avukat
Yazarın Tüm Yazıları >

Sosyal medyada hakaret suçu

A+A-

Türk hukuk sisteminde bireyin şeref ve onuruna yönelik saldırı niteliğindeki fiiller Anayasamızda, Türk Medeni Kanunu’nda ve Türk Borçlar Kanunu’nda korunduğu gibi ceza hukuku kapsamında da korunmaktadır. Bireyin onur, şeref ve haysiyetine yönelik saldırıları koruma altına almak amacıyla Türk Ceza Kanunu’nda Şerefe Karşı Suçlar başlığı altında hakaret suçu düzenlenmiştir

TCK m. 125’te fail için “bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi” denilmiştir. Kanun metninden anlaşılacağı üzere hakaret suçunun faili herhangi bir gerçek kişi olabilir, tüzel kişiler bu suçun faili olamazlar. Gerçek kişinin hakaret suçundan dolayı sorumlu tutulabilmesi içi ceza ehliyetinin bulunması gerekir. Ceza ehliyetine sahip olmayan kişiler bu suçtan sorumlu tutulamazlar.

Kanunda mağdur için ise “bir kimseye”, “bir kimsenin” denilerek hakaret suçunun mağdurunun herhangi bir kişi olabileceği belirtilmiştir. Herkes, hakaret suçu ile korunmakta olan onur ve şerefe sahip olduğundan suçun mağduru olabilir. İsnat yeteneği olmayanlar ve küçükler de hakaret suçunun mağduru olabilirler.

Hakaret suçu iki farklı seçimlik hareketle işlenebilir. Seçimlik hareketlerden birisi; bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte “somut bir fiil veya olgu isnat etme”, diğeri ise “sövmek” suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırmaktır. Her iki seçimlik hareketteki ortak özellik yapılan eylemin şeref ve saygınlığı rencide edici nitelik taşımasıdır.

Hakaret suçunun sosyal medya araçları (Facebook, Instagram, Twitter vb.) kullanılarak işlenmesi durumunda, hakarete maruz kalan mağdurun şikâyeti ile ilgili Savcılık tarafından soruşturması yapılmaktadır. Söz konusu suça ilişkin yapılan soruşturma sırasında suçun failine ait metin, resim, çizgi, vb. paylaşımların eksiksiz olarak değerlendirilmesi için içeriğin paylaşıldığı bilgisayarın IP numarası, bu IP numarasına ait kullanıcının kimlik ve diğer bilgilerine ulaşılması, ilgili IP numarasını ilişkin TİB üzerinden gerekli tespitlerin yapılması gerekmektedir. Oluşan hakaret suçu neticesinde kişinin haklarına karşı çok ciddi bir saldırı olması ve bu saldırı neticesinde telafisi güç zararlar oluşması halinde savcılık, yayına erişimin engellenmesi kararı verebilir aciliyetin olmadığı hallerde ise erişimin engellenmesi için mahkemeden karar verilmesini talep edebilir.

Sosyal medyada hakaret suçunun faili tarafından mağdura karşı doğrudan mesaj yolu ile hakaret içerikli bir erişim sağlandığında huzurda hakaret suçu oluşturacaktır nitekim burada fail doğrudan mağdura karşı bir hakaret eyleminde bulunmaktadır örneğin failin Instagram’dan direk mesaj denilen DM yolu ile hakaret içerikli bir mesaj göndermesi doğrudan hakaret suçuna örnek verilebilir.  Gıyapta hakaret suçunun oluşabilmesi için ise failin, mağdurun yokluğunda mağdura yönelik hakarette bulunması ve kasten en az 3 kişinin bu hakaretten haberdar edilmesi gerekmektedir. Örneğin sosyal medyada 3 takipçisi olan bir kişinin mağdura yönelik hakaret içerikli paylaşımı ile gıyapta hakaret suçunu işlemesi mümkündür. Alenen hakarette aleniyet şartı “belli olmayan ve birden fazla kişi tarafında algılanabilme imkânı bulunan” bir şekilde fiilin işlenmesidir. Sosyal medya hakaret suçunun alenen işlenmesi için de herkese açık, belirsiz sayıda kişinin erişebileceği bir hesaptan hakaretin yapılması ile alenen hakaret suçu oluşur.

Sosyal medya aracılığı ile gerçekleştirilen hakaret suçunun ispatı açısından en önemli delillerden biri de içeriğin ekran görüntüsünün veya bir çıktısının alınmasıdır. Suçun failinin gerçekleştirdiği hakaret içerikli paylaşımını kaldırabileceği için, hakarete uğrayan kişinin derhal bu paylaşımın mümkün olan en kapsamlı haliyle bir ekran fotoğrafının alınması önemlidir. Ekran fotoğrafı hakaret suçu bakımından önemli bir delilse de her durumda suçun işlendiğini ispatlamaya bazı durumlarda yetmemektedir. Sosyal medya hesaplarının kişilerin gerçek kimlikleriyle açması zorunlu olmadığı için, hakaret fiili ispatlansa da bunun kim tarafından gerçekleştirildiği çoğu zaman tespit edilememektedir.

İnternet üzerinden hakaret suçu şikâyete bağlı suçlardandır. Suçun mağduru, hakaret edeni ve hakareti öğrendiği tarihten başlamak üzere 6 ay içerisinde şikâyet hakkını kullanmak zorundadır. Aksi takdirde şikâyet hakkını kaybeder. İnternet veya sosyal medya üzerinde suçun basit şeklinin işlenmesi halinde, hakaret suçunun cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. İnternet veya sosyal medya üzerinden işlenen hakaret suçları aleni işlendiğinden, aleniyet nedeniyle hakaret suçu cezası 1/6 oranında arttırılacaktır. Suçun basit şeklinde hâkim ya hapis cezası ya da adli para cezası verecektir. Hakaret suçuna maruz kalan kişinin kişilik hakkının zedelenmiş olması nedeni ile maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı da bulunmaktadır.


SOSYAL MEDYADA TAKİP İÇİN;

instagram.com/dogannhukuk

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT