1. YAZARLAR

  2. Doç. Dr. Ali Fuat Gökçe

  3. Dijital zorbalık ve tahakküm
Doç. Dr. Ali Fuat Gökçe

Doç. Dr. Ali Fuat Gökçe

E. Binbaşı
Yazarın Tüm Yazıları >

Dijital zorbalık ve tahakküm

A+A-

Kapitalizm, tarihi süreç içinde öncelikle üretimin yoğunlaşması, birleşmeler, tekeller, sermaye sahipleri ile bankaların birlikte çalışması, mali oligarşinin oluşması, sermaye ihracı, dünyanın kapitalist birlikler ve büyük güçler arasında paylaşımı ve emperyalizm aşamalarından geçmiştir. Bu sürecin baş aktörü olan, 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın üniter devletleri, 21. yüzyılda yerini küresel mantıkta işleyen mekanizmalara bırakma eğilimine girmiştir. Ulus devletlerle beraber sermayeyi kontrol eden tekeller uluslararası şirketler haline gelmiştir. Bununla birlikte uluslararası kurumlar da küresel sahnede aktör olarak yerlerini almıştır. 

Teknolojik gelişmelerin baş döndürücü hızına ayak uyduran büyük şirketler sermayelerini artırırken, küresel siyasette de etkili olmuşlar ve olmaktadırlar. Siyaset, aynı zamanda sermayelerini artırma aracı olarak da kullanılmaktadır. Bu şirketler arasında sosyal medya adı verilen, küresel yapıda herkesin bir şekilde içinde yer aldığı ve kullandığı yapılar yer almaktadır. Sosyal medya platformlarının ve bunlara sahip olan ve yöneten şirketlerin kazançları gün geçtikçe büyümektedir. Bu şirketler mali bakımdan güçlendikçe, küresel alanda daha fazla söz sahibi olmak için çeşitli kararları alabilmektedir. Kontrolsüz ve denetimsiz bir şekilde hareket etmeleri ulus devletler açısından adeta tehdit oluşturmaktadır. Sosyal medya hesaplarının kullanıcılarının bilgilerini depolaması, adeta gölge gibi takip etmesi, gelecek dönemlerde insanlar üzerinde olumsuz uygulamalara varacak kadar ileri gitme ihtimali yüksektir. Sadece bireylerin değil, devletlerin üzerinde de bazı olumsuz kararlar alabilecektir. 

Amerika Birleşik Devletleri'nde 6 Ocak 2021 tarihinde gerçekleşen Kongre baskını sonrası Twitter'ın, Başkan Trump'ın hesaplarını askıya alması, ilk başta herkes açısından hoş görülse de, bu uygulamanın çok büyük sakıncalarının olduğu gözden kaçmamalıdır. Bugün ABD gibi küresel güç olan bir ülkenin başkanının hesaplarını askıya alabilen bu şirketlerin sahip olduğu kişisel ve toplumsal verilerin ileriki dönemlerde hangi devlet için ne amaçla kullanılabileceğini tahmin etmek oldukça güçtür. 

Whatsapp uygulamasının son günlerde aldığı kararın ve dayattığı Whatsapp Sözleşmesinin içeriği adeta "Dijital Zorbalık" olarak nitelendirilebilir. Sözleşmenin, Avrupa Birliği ülkelerini kapsamaması ve şirketlerin istediği ülkelere karşı keyfi uygulanması, o ülkelerin "Hegemonya" altına alınmasıdır. Böylesi büyük güce sahip küresel şirketlerin zorba ve hegemonik tavrının önüne geçilmemesi, ileriki dönemlerde hem bireyleri hem toplumları hem de devletleri, bu şirketlerin "Tahakkümü" altında bırakacağı aşikardır. Bu şirketlere karşı bireysel ve toplumsal tepkilerin verilmesi, ayrıca devletlerin de acilen bu şirketlere karşı yasal tedbirleri alması gerekmektedir.

Türkiye, sosyal medya platformları üzerinde Ekim 2020 tarihinde çıkardığı kanun ile düzenleme yapmaya başlamıştır. Her sosyal medya platformunun Türkiye'de bir temsilcisi bulundurması, temsilcinin Türk vatandaşı olma zorunluluğu, kullanıcıların, mahkemeye gitmeye gerek kalmadan direkt olarak temsilciliklere kişilik hakkı ihlali ile ilgili başvuru yapabilecek olması vb. hususlar ilk etapta yapılması gereken ve yapılan hususlar olarak değerlendirilebilir. 

Devletin dışında bireylerin de bu sosyal medya platformlarını kullanırken çok dikkat etmesi gerekmektedir.

 

SOSYAL MEDYADA TAKİP İÇİN;

YouTube kanal: Youtube.com/AliFuatGokce

Twitter.com/AliFuatGokce

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

1 Yorum