1. YAZARLAR

  2. Emrihan Aydın

  3. Kurumsallaşma 2.0 - Kurumsallaşmanın Milli Dönüşümü
Emrihan Aydın

Emrihan Aydın

Detail Haber / Yazar
Yazarın Tüm Yazıları >

Kurumsallaşma 2.0 - Kurumsallaşmanın Milli Dönüşümü

A+A-

200 önemli sanayi şirketinin ömrüne baktığımızda ortaya şu sonuçlar çıkmaktadır: 200 şirketin 40’ ı yani sadece %20’ si hayatına devam etmektedir. Devam eden şirketlerin de %65’ i aynı şekilde, %25’ i yabancılara satılıyor, %10’ u ise kamunun oluyor.

Bu verilere bakıldığında 100 firmanın sadece 13’ ü hayatına aynen devam ettiği görülmektedir. Peki bu 13 firmanın sırrı ne? Nasıl hayatlarına yüzyıllar boyu devam edebiliyor?

Bu sorunun tek cevabı kurumsallaşmış olmalarıdır.

Şirketlerin faaliyetlerine devam etmesi, her şeyden önemlisi sürdürülebilirliği sağlaması ancak kurumsallaşma ile olur. Kurumsallaşmanın etkisi küçük ve orta büyüklükteki bir firmayı doğrudan büyütmemekle birlikte, şirketlerin yaşam ömrünü uzatır.

Türkiye’ de şirketlerin büyük bir kısmı geleceği kurgulamadan günlük planlarla yönetilmektedir. Günlük koşuşturmacalardan geleceğe bakılamamaktadır. Hal böyle olunca “günlük politikalar” ile ancak doğal bir şekilde, doğal bir ömre kadar ilerleniyor. Kapanma oranlarının bu kadar yüksek olmasının sebebi işte budur.

Ülkemiz şirketleri için bir başka tehlike kurumsallaşma çabalarının yanlış gösterilmesi sonucu amaca ulaşamamasıdır. Bunun nedeni şudur:

  1. Ülkemizde girişimcilik kültürünün dünya ölçeğine göre geç başlamış olması,
  2. Kurumsallaşmanın içselleştirilememesi sonucu Türkiye’ ye özgü kurumsallaşma modelinin ortaya konmamış olmasıdır.

Yüzyıllardır sadece askerlik yapan ve çiftçiliği uğraş edildiği ülkemizde şirketleşme kültürü, dünya geneline bakıldığında, yeni sayılabilecek durumda. 1900 lü yılların başında girişimciliğin yeni başladığı düşünülürse bu konudaki know how’ umuz çok dar. Düşünün ki 1900 lü yıllarda sanayi yatırımı yapacak girişimci bulunamamış. Hal böyle olunca aşağıdaki paradigmalar ortaya çıkıyor.

Paradigma örneği: Şirket kuruluşundan önce marka tescil alınması gerekiyor. Ülkemizde genelde önce girişim yapılıyor. Sonra işler tutarsa marka tescil arayışına giriliyor. Tabii aşkası almadı ise…

Kurumsallaşmada başarıya ulaşamama nedenleri:

  1. Türkiye’ de kurumsallaşma tam anlamıyla anlaşılamadı,
  2. Evrensel ölçülerdeki kurumsallaşma anlaşılamadı,
  3. Kurumsallaşmada sürdürülebilirlik arayışı yok.

Türkiye’ ye özgü kurumsallaşma modelinden bahsetmek gerekiyor. Aksi durum sadece beyhude çaba olacak, amacına ulaşamayacaktır. Makro ekonomiye negatif veya pozitif etkisinin olacağı düşünülmesi gerekmektedir. Milli kalkınma modelinin odağında Kurumsallaşma 2.0 olmalıdır.

Kurumsallaşma 2.0 Neyi içeriyor?

Kurumsallaşma 2.0’ ın ortaya çıkış nedeni, Türk iş dünyası kültürüne göre yapılanma ve kurumsallaşmanın sürdürülebilirliğinin sağlanma ihtiyacıdır. Bu iki neden Türk şirketlerinin kurumsallaşma yolundaki en önemli iki eksiğidir. Birçok kurumsallaşma çalışması teoriden öteye gidemediği ve gidenlerin ise sürdürülebilirliğinin olmadığı görülmektedir. Bu sebeple bu iki tehdit, Kurumsallaşma 2.0 ile bertaraf edilecek ve iş dünyası için tehdit unsurundan fırsata dönecektir.

Kurumsallaşma Nedir?

Global anlamda kurumsallaşma, şirketlerin bireylerden bağımsız şekilde yönetilmesi ve şirketin kısa-orta-uzun vadeli stratejik planını yapmasıdır.

Tabii ki bu tanıma göre, ülkemizde yetişmiş nitelikli iş gücünün az olmasını dikkate aldığımızda kurumsallaşma için dezavantajlı olduğumuzu söyleyebiliriz.

Kurumsallaşma 2.0’ da iki konuya önem verilmektedir. Birincisi Türkiye şartlarında kurumsallaşma modelinin ortaya konması diğer ise sürdürülebilirlik. Bu iki kavram kurumsallaşmanın olmazsa olmazıdır.

Kurumsallaşma 2.0, üç ana dönemden oluşmaktadır.

  1. Eksiklerin Tespiti Dönemi (eksiklerin ve yol haritasının belirlenmesi)
  2. Alt Yapı Dönemi (Türk iş dünyası için modelin ortaya konması)
  3. Sürdürülebilirlik Dönemi (oluşturulan dönemin sürdürülebilirliğini sağlaması)

Eksiklerin Tespiti Dönemi

Şirket süreçlerinin stratejik yaklaşımla mevcut durumun tespit edildiği ve olması gereken durumun ortaya konduğu döneme denir. Mevcut durum ve olması gereken durum sonucunda ortaya çıkan farkın, kurumsal yönetim ilkeleri ışığı altında “Fark Analizi” olarak çıkarıldığı dönemdir.

yazi1.jpg

Tespit dönemi, 2 ayrı ana başlıkta çalışmalar yürütülür. Şirketlerin pazarlama, finans, operasyon gibi süreçlerinin irdelendiği içsel çevre ve dış çevre ölçümlemeleri.

Bu dönem sonunda şirketlerin kurumsallaşma yolunda güçlü yönleri, zayıf yönleri, zayıf yönlerin nasıl bertaraf edileceğinin yol haritasının çıkartıldığı dönemdir. Unutulmaması gereken bir şey var ki doğru tedavi için doğru tespit çok önemlidir. Bir şirket kurumsallaşmak yolunda adım atmak isterse hangi metot olursa olsun ilk adımda mevcut durumunu ele almalı; yol haritasını buna göre oluşturmalıdır.

Alt Yapı Dönemi

Alt yapı, kurumsallaşma adına ortaya çıkartılan eksiklerin yol haritası çerçevesinde giderilmesine yönelik çalışmaların yapıldığı dönemdir.  Bu dönemde kurumsallaşmanın temelleri atılmaktadır. Türk iş dünyasına özgü çalışmanın gerçekleştirileceği dönemdir. Bu dönem de kendi içinde belli alt başlıklardan oluşmaktadır.

  1. Sistemi Kur
  2. Eğitim ile sistemi yay
  3. Sistemin işlerliğini ölç
  4. Sistemi akredite et
  5. Yeni sistemi duyur

 

yazi2.jpg

Sürdürülebilirlik Dönemi

Bu dönemde analiz sonrası kurulan sistemin devamlılığının sağlanması,yani sürdürülebilirlik amaçlanmaktadır. Şirket içinde üst yönetim kademesinde yer alarak şirketin stratejik plan doğrultusunda devamlılığını sağlayacak çalışmaların yapıldığı bir “denetim” sürecidir. Bu denetim sadece şirketin iç çevresi ile alakalı olmayıp dış çevre denetimi ile rakiplerin, pazarın ve makro ekonominin denetimi ve analizi ile olacaktır. Böylece şirket hedefleri değişen iç ve/veya dış konjonktür şartlarına göre revizelerle ilerleyecektir.

Bu süreçte bu çalışmayı yapacak olan kişi “Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi” unvanı ile çalışmalar yürütmelidir.

Modelin Amacı Nedir?

Model, organizasyonun pazarlama, finans gibi perspektiflerinin dengeli şekilde büyümesini amaçlamaktadır. Çünkü organizasyonların süreçleri birbirinden ayrılmaz ve hatta tamamlayıcı niteliktedir. Bu sebeple bir organizasyonun büyümesi isteniyorsa bu adımlar dengeli bir şekilde atılması gerekmektedir. İşte Kurumsallaşma 2.0’ ın hedefi budur.

Model Her sektöre uygulanabilir mi?

Bu model, şirketlerin genel dinamiklerini geliştirmek üzerine olduğu için her sektörde uygulanabilir bir modeldir. Evrensel bilgi,  şirketlerin kendi yapılarına uygun özgün hale getirilerek uygulanmaktadır. İşin doğası; sınırlı sayıda projeye odaklanma, yoğunlaşma, bilimsel çalışma ve hepsi için özgün çözümler üretmeyi gerektirir.

Her şirket için reçete aynı mıdır?

Bir firmanın gelişmesi için standart bir reçetesi yoktur. Her şirketin doğuşu, tarihçesi, kültürü farklı olduğu için aynı sektörde faaliyet gösteren iki firmanın bile gelişim reçetesinin farklı olabileceği söylenebilir.

Bu sebeple gelişim süreci göreceli bir kavramdır.

Sonuç

Şirketlerin gelecekte ayakta kalabilmeleri, daha da güçlü hale gelmelerinin tek yolu kurumsallaşmaktır. Kurumsallaşmanın da evrensel ölçülere göre Türkiye gerçeklerinde sağlanması şarttır. Bu model ile yerel şartlarda yapılmayan kurumsallaşmanın sonuçlarının pozitif yönlü olamayacağı açıktır. Eğer bu gerçekler göz önüne alınıp yola çıkılırsa başarı kaçınılmaz olacaktır.

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT